Epoki

Kierunek, tendencja literacka ukształtowana we Włoszech. Charakterystyczna dla okresu przejściowego między renesansem a barokiem. Styl manieryczny, zwłaszcza w poezji, cechuje bliskie już literaturze barokowej wyrafinowanie artystyczne, kult techniki wierszowej. Są to zwiastuny koncepcji barokowych, co […]

Futuryzm pojawił się na poczatku XX wieku, przyjął się zwłaszcza w przedrewolucyjnej Rosji, choć nie był to ruch jednolity. Wola i intuicja człowieka wie najlepiej, co dla niej dobre (związek z ideologią faszystowską) Odwaga, śmiałość, […]

Kierunek literacki i zarazem styl poetycki charakterystyczny dla literatury włoskiego baroku. Nurt w dworskiej poezji barokowej. Pod wieloma względami przypomina hiszpański gongoryzm. Szczególny nacisk kładziono na posługiwanie się konceptem, wirtuozerią formalną i  zabawę słowem. Wyróżnia […]

System poglądów filozoficznych, ekonomicznych i społeczno-politycznych, utworzony przez Karola Marksa (1818-1883), niemieckiego myśliciela i teoretyka rewolucyjnego. Marksizm stanowi naukowe wyjaśnienie mechanizmów rozwoju społeczeństwa. Jest to teoria świadomego kierowania procesami społecznymi. Opiera się na materializmie dialektycznym […]

MECENAT Forma opieki nad artystami. Termin pochodzi od nazwiska Gajusza Cilniusza Mecenasa (68 p.n.e.-8 p.n.e.), przyjaciela i opiekuna Wergiliusza i Horacego. Pomoc udzielana pisarzom, artystom, uczonym przez osobę prywatną, instytucję lub państwo Dotyczy wszystkich epok. […]

Z łaciny „medium aevum” = wieki średnie. Zainteresowanie literatury romantycznej epoką średniowiecza i jej nastrojowością. Mediewalizm romantyczny objawiał się głównie traktowaniem średniowiecznej poezji ludowej jako ideału spontanicznej twórczości pierwotnej, upodobaniem fantastyki oraz gotycyzmu. Akceptował etos […]

Postawa smutku, apatii, samotności. Charakterystyczna, wg renesansowych myślicieli, dla ludzi twórczych. Zsyła im przez Saturna, planetę i bóstwo. Nie należy jej utożsamiać z depresją (to pojęcie pochodzi z XX wieku). W renesansie uważano, że melancholia […]

Idea religijna związana z wiarą w przyjście Mesjasza, Bożego pomazańca. Pierwsze koncepcje mesjanistyczne pojawiły się już w judaizmie i były wyrazem oczekiwania na nadejście wybawcy i władcy mającego zapewnić Izraelowi, jako narodowi wybranemu przez Boga,  […]

Kierunek angielskiej siedemnastowiecznej (XVII) poezji barokowej. Charakterystyczne  elementy to: stosownie podobnych środków artystycznych w wierszach refleksyjno-intelektualnych, wykorzystanie konceptów, paradoksów, oksymoronów, paralelizmów, gatunki to głównie poezja związana z przeżyciami religijnymi i utwory o tematyce miłosnej.