Epoki

Charakterystyczna tendencja w literaturze europejskiej pomiędzy oświeceniem a romantyzmem. Zapowiadała hasła romantycznego sprzeciwu wobec oświeceniowej potęgi rozumu. W każdej literaturze europejskiej preromantyzm jest trochę inaczej sytuowany czasowo. W literaturze polskiej pojawił się na początku XIX […]

Problematyka dotycząca ludzkiego losu. Wskazuje na nieuchronność praw dziejów człowieka. Podkreśla nieustanną zmienność ludzkiego funkcjonowania. Akcentuje motyw miłości, cierpienia, śmieci.

Powieści pierwszych dziesięcioleci XX wieku wiele uwagi poświęcały tematyce społecznej i narodowej. Autorzy ponownie poszukiwali odpowiedzi nam pytania stawiane wcześniej przez twórców romantyzmu. Poszukiwali przyczyn klęsk Polski na przestrzeni wieków, starając się znaleźć również drogi […]

Proces historyczno-literacki to przeobrażenia, jakim podlega literatura w czasie historycznym. Najważniejsze z aspektów to: ilościowy przyrost dzieł pisarskich, systematyczne przybywanie nowych utworów, krytycznych artykułów prasowych itd., przemiany w sposobie odbioru dzieł już istniejących, systematyczna interpretacja, […]

Określona koncepcja uprawiania literatury pięknej, będąca dziełem: grupy literackiej, pojedynczego pisarza, przedstawicieli prądu literackiego. Zazwyczaj program literacki ma charakter manifestu literackiego. Może być to także zwykła wypowiedź publicystyczna wyposażona w szereg teoretycznych postulatów literackich.

Romantyzm angielski zapoczątkowali William Wordsworth oraz Samuel Coleridge/ W roku 1798 ukazały się „Ballady liryczne”, uznawane za manifest poetycki nowego pokolenia. Obydwaj wymienieni poeci należeli do tzw. poetów jezior. Grupę tę nazywa się także szkołą […]

Okres, który poprzedzał okres renesansu. Obejmuje lata 1291-1400. Zaznaczył się wieloma zmianami w kulturze europejskiej. Koniec XIII i cały wiek XIV to czas rozwoju uniwersytetów. Powstały wówczas uczelnie w Rzymie, Padwie, Oksfordzie, Paryżu, Wiedniu, Krakowie. […]

Pogląd wyrażający przekonanie o zaplanowaniu przez Boga rzeczywistości. W dziele tym Stwórca brał pod uwagę wszelkie okoliczności. Człowiek wg tej teorii miał możliwość wpływania na beg historii, ale w ograniczony sposób. Nie wolno mu było […]

W literaturze okresu dwudziestolecia międzywojennego pisarze chętnie sięgali po probematykę psychologiczną. Analizowali przeżycia człowieka i jego stany emocjonalne, zastanawiali się od czego zależą wybory jednostki, rozważali motywy ludzkiego postępowania. Prezentowali w swych utworach pogłębione portrety […]

Historia polskiej literatury XIX wieku to plon doświadczeń dwóch zrywów, powstań – listopadowego i styczniowego. Wybitnym pisarzom – Kraszewskiemu, Sienkiewiczowi i Prusowi przyszło tworzyć w trudnych czasach. Byli świadkami takich zjawisk, jak rusyfikacja, germanizacja, klęska […]