Epoki
Barok – literatura
W porównaniu z poprzednimi epokami – nastąpiło odejście od harmonii, prostoty i norm klasycznych. Zaczęły dominować tematy egzystencjalne i metafizyczne, związane z wewnętrznymi rozterkami, Bogiem, przemijaniem, marnością życia, śmiercią, a także radością i fascynacją piękna […]
Barok – marność świata doczesnego
Epoka baroku podważyła poczucie ładu i harmonii. Teoria Mikołaja Kopernika zburzyła dotychczasowe postrzeganie kosmosu z Ziemią jako jego centrum, zniwelowała również przeświadczenie człowieka, że ma on uprzywilejowaną rolę do spełnienia i, a jego istnienie jest […]
Barok – sprzeczności i paradoksy
Poezja barokowa eksponuje obecne w świecie sprzeczności i paradoksy: Człowiekowi jako najdoskonalszemu stworzeniu przypisana jest szczególna godność, a jednocześnie jego istnienie pełne jest lęku i niepewności, Człowiek nieuchronnie zmierza ku śmierci i nie wiej jaki […]
Barok [czas zamętu, konfliktów, wojen religijnych]
Trwał od końca XVI do końca XVII wieku (gdzieniegdzie do połowy XVIII). Czas wielu kontrastów i przeciwieństw. Największa wojna tej epoki to wojna trzydziestoletnia (1618-1648). Uczestniczyło w niej większość państw zachodniej Europy (kraje protestanckie, wsparte […]
Barok [motywy i zagadnienia poezji]
Charakterystyczne dla poezji barokowej stały się przede wszystkim motywy charakterystyczne dla poezji metafizycznej: miłość, śmierć, przemijanie, relacje Bóg-człowiek, zagadnienia egzystencjalne (jak żyć?) treści patriotyczne.
Barok [motywy poezji tego okresu]
MIŁOŚĆ Jan Andrzej Morsztyn, „Do trupa” (zespolenie motywu miłości i śmierci). Jan Andrzej Morsztyn, „Cuda miłości” (miłość jako ogień, powodujący ból i cierpienie). Daniel Naborowski, „Do Anny” (kontrast przemijania między rzeczami materialnymi a ponadczasową miłością, […]
Barok [teatr i opera]
Teatr barokowy pragnął stworzyć poruszająca widza wizję ilustrowanego świata. Jako formę najbardziej odpowiednia wybrał operę. Wykorzystywano w takiej prezentacji maszynerię, umożliwiającą pokazanie niezwykłych efektów i cudowności. Osoby tworzące dekoracje i efekty specjalne uznawano za współtwórców […]
Barok [wybory tekstów, antologie]
1. Poeci polskiego baroku, t. 1 – 2, oprac. J. Sokołowska, K. Żukowska, Warszawa 1965. 2. Wysoki umysł w dolnych rzeczach zawikłany. Antologia polskiej poezji metafizycznej epoki baroku. Od Mikołaja Sępa Szarzyńskiego do Stanisława Herakliusza […]
Barok [wybrane gatunki]
W baroku wykorzystywane były wszystkie rodzaje literackie wyróżnione przez Arystotelesa, a co za tym idzie, popularne stały się różnorodne gatunki. Barok to bowiem wielokierunkowość. Tak więc mamy do czynienia z dramatem, występują tragedia Shakespeare’owska (Makbet, […]
