„Oświeceniem nazywamy wyjcie człowieka z niepełnoletności, w którą popadł z własnej winy. Niepełnoletność to niezdolność człowieka do posługiwania się swym własnym rozumem, bez obcego kierownictwa. Zawinioną jest ta niepełnoletność wtedy, kiedy przyczyną jej jest nie […]
Elementy śmiechu, zabawy i karykatury pojawiają się w zasadzie we wszystkich utworach Krasickiego. W Satyrach służą głównie funkcji dydaktycznej, bowiem krytyka jest tu bowiem bezimienna i piętnowane są nie konkretne postaci (osoby) lecz ludzkie słabości, […]
W 1780 roku, w celu uspokojenia wzburzonych „Monachomachia” czytelników Krasicki napisał „Antymonachomachię”, poemat, w którym jakoby zaprzeczył wymowie utworu napisanego wcześniej. W istocie kolejne dzieło przedstawiające środowisko zakonne nie tylko nie unieważniło dawnej krytyki, ale […]
„Monachomachia” to przykład poematu heroikomicznego. Miała w zamyśle funkcję dydaktyczną, choć nie ujawniona była ona bezpośrednio. Opublikowana została anonimowo w 1778 roku i została odebrana jednoznacznie – jako atak na duchowieństwo, zwłaszcza zakony. Wybuch prawdziwy […]
Oba te nurty, racjonalizm i empiryzm – opierały się na zaufaniu do rozumu i jego zdolności pojmowania i porządkowania świata. Zakładały, że do prawdy można dotrzeć na drodze intelektualnej refleksji i dedukcji, czyli wyciągania wniosków […]
Klasycyzm dominował w oświeceniu, według jego założeń, o wartości dzieła decydowała zgodność z zasadami estetycznymi, mającymi źródlo we wzorcach antycznych. Kanon klasycystyczny wymagał: naśladowania rzeczywistości (antyczna zasada mimesis), prawdopodobieństwa (zastosowanie racjonalnego porządku), stosowności (antyczna zasada […]
W XVIII wieku Polska przeżywała poważny kryzys polityczny, ograniczona była jej suwerenność, bowiem na większość decyzji wpływali władcy innych państw, szczególnie rosyjscy carowie. Nadużywano prawa liberum veto, co niweczyło wprowadzenie wszelkich zmian i prowadziło do […]
W oświeceniu propagowana filozofia wyższości rozumu i zmysłów zaowocowała odrzucaniem jakichkolwiek form tłumaczenia świata, jeśli niezgodne były własne z rozumem. Popularne stały się wówczas dwie postawy: deizm (łac. deus, Bóg), który nie negował istnienia Boga, […]
Copyright © 2026 | MH Magazine WordPress Theme by MH Themes
