Epoki

Nawiązania do tematów i motywów liryki Horacego. Postawa dialogu z twórczością Horacego. Horacjanizm to literacka postawa dialogu z poezją Horacego, z którego pieśni łacińskich brano w odrodzeniu tematy, motywy, tłumacząc je, parafrazując i swobodnie tłumacząc […]

Typ twórczości literackiej sięgającej korzeniami dzieł rzymskiego poety Horacego (II wiek p.n.e.). Wyróżniał się zarówno klarownością, prostota, doskonałością tonu oraz znamienną postawą światopoglądową, naznaczoną rozsądnym optymizmem, pogodą ducha, stoickim umiarem i dystansem do wszelkich radości, […]

Renesansowy przełom zmienił cywilizacyjne oblicze Europy. Teocentryczna wizja świata, lansowana w średniowieczu przez Kościół, ustąpiła świeckiej koncepcji antropocentrycznej. Antropocentryzm (gr. ántrōphos ‘człowiek’, łac. centrum ‘środek’) – koncepcja zakładająca, że człowiek jest centrum wszechświata i celem […]

Kierunek (prąd) myślowy. Koncentruje się na problematyce człowieka. Odrzuca teologię. Wyróżnia i wskazuje wartość każdego człowieka. Istotna jest dla niego rozumność oraz godność. Podkreśla możliwości człowieka mającego umiejętność zmieniania świata i modyfikacji własnych działań. Promuje […]

Greckie „idea” = kształt, wyobrażenie. W filozofii przekonanie, że rzeczywistość ma charakter duchowy, a nie materialny. Postawa ludzi, którzy dążą do ideałów. W znaczeniu moralnym ambicja osiągania ważnych wartości. Przeciwieństwo etycznego materializmu, gdzie zaspokaja się […]

Filozofia przełomu XVIII i XIX wieku rozwijała się głownie w Niemczech. Powstał wtedy nurt tzw. idealizm niemiecki. Jego przedstawiciele  kontynuowali koncepcję filozoficzną Immanuela Kanta. Uważali, tak jak on, że idea (myśl) jest pierwotna wobec bytu. […]

Człowiekowi  renesansu przypisywano następujące przymioty: piękno ciała, wiedzę i możliwości intelektualne, sławę, godność, wolność, indywidualizm, oryginalność, przyjaźń.

Ideałem dla człowieka średniowiecza był święty, czyli ktoś, kto za życia , dzięki żarliwości wiary i miłości do Boga, zbliżył się do doskonałości, ideału, a po śmierci opiekował się swoimi zwolennikami, czcicielami. Wierzono, że ci […]

Motyw ubóstwa i radości życia  to podstawy tych idei. Sięgali po nie twórcy późniejszych epok, np. pisarze i poeci XX wieku. Bohaterem utworów czynili człowieka prostego i religijnego. Przestrzegał on praw natury, aprobował świat wokół […]

System treści ideowych utworu, które można odczytywać nie tylko jako dzieło sztuki, ale jako wyraz ideologii autorskiej ugruntowanej określonym światopoglądem. Ideologizm autor świadomie wprowadza do swego utworu jako formę dydaktyzmu. Niekiedy może się przejawiać niezależnie […]