Brak grafiki
Epoki

Narodziny opery

Wykwintność życia dworskiego wiązała się z ekskluzywnymi rozrywkami, dlatego to właśnie na dworach królewskich i magnackich pojawiła się opera. Muzyka orkiestrowa i wokalna w operze łączy się bezpośrednio z akcją dramatyczną ujęta w libretcie, które […]

Brak grafiki
Epoki

Narodziny powieści

Nie można w zasadzie określić, od jakiego czasu, od jak dawna, ludzie opowiadają sobie rozmaite historie, te prawdziwe i te zmyślone. Z czasem zaczęto je zapisywać i drukować, a stosunkowo niedawno powstał nowy gatunek literacki […]

Brak grafiki
Epoki

Naturalizm etyczny

Naturalizm etyczny to doktryna, która utożsamia postępowanie moralnie słuszne z działaniami służącymi realizacji celów biologicznych, np. prokreacji służącej zachowaniu gatunku ludzkiego. Uniwersalne prawa przyrody odnoszą się zarówno do świata natury, jak i świata społecznego. Moralne […]

Brak grafiki
Epoki

Naturalizm pozytywistyczny

Zainteresowanie naukami przyrodniczymi zrodziła nurt nazwany naturalizmem. Jego najbardziej charakterystyczne cechy to: wierne dokumentowanie, fotograficzne odtwarzanie rzeczywistości, ostrość obserwacji, pokazywanie brutalnych obrazów, pesymistyczna koncepcja człowieka, zależność człowieka od praw natury, brak ocen, komentarzy i analiz […]

Brak grafiki
Epoki

Nawiązania do renesansu w różnych dziedzinach

Literatura Leopold Staff, Przedśpiew, Lipy, Julian Tuwim, Rzecz czarnoleska, Bolesław Leśmian, Urszula Kochanowska, Władysław Broniewski, Anka (cykl trenów), Czesław Miłosz, Ars poetica, Dan Brown, Kod Leonarda da Vinci. Teatr Aktualność i popularność dramatów Williama Szekspira. […]

Brak grafiki
Epoki

Neoekspresjonizm

Nurt sztuki współczesnej. Pojawił się pod koniec lat 70. XX wieku w stanach Zjednoczonych, Francji, we Włoszech i Niemczech. Jego przedstawiciele tworzyli żywe, pełne ekspresji dzieła. Spontanicznie wyrażali w nich własne odczucia i wizje. Inspiracją […]

Brak grafiki
Epoki

New criticism

Jeden z bardziej  znanych kierunków krytycznoliterackich w USA i w Anglii. Ukształtowany w połowie lat 30. XX wieku. Obecnie uznawany za nurt historyczny mimo wciąż żywej atrakcyjności jego postulatów i wniosków. Za patrona nurtu uważa […]

Brak grafiki
Epoki

Nietzscheanizm

Przekonania filozoficzne niemieckiego filozofa i krytyka kultury F. Nietzschego (1844-1900). Trend w literaturze i filozofii europejskiej przełomu XIX i XX wieku. Doktryna Nietschego patronowała nastrojom nihilistycznym, pesymistycznym i dekadenckim. Intrygowała modernistów i twórców schyłki XIX […]

Epoki

Norma estetyczna

Historycznie zmienna zasada, wskazująca dany obiekt jako prawdziwe dzieło sztuki. Najczęściej tworzą ją skodyfikowane zbiory pewnych prawideł (zasad). Przykładem mogą być renesansowe traktaty o malarstwie, klasycystyczne „sztuki poetyckie”. Wartość estetyczną  danego dzieła  określa się na […]

Brak grafiki
Epoki

Nowa Fala

Pokolenie poetów urodzonych już po wojnie, debiutujących w latach 1968-1976. Wychowani w latach 50., w dojrzałość wkraczali wraz z epoką „późnego Gomułki”. Wydarzeniem, ktore można określić mianem wstrząsu pokoleniowego, były wypadki marcowe 1968 roku, dlatego […]