Epoki

Nurt w literaturze i sztuce XX wieku. Wyróżniał sie tendencjami do sprzeciwu cywilizacji technicznej i modelom organizacji społecznej. Zwolennicy prymitywizmu popierali koncepcję powrót do natury, spontanicznego wyrażania emocji, przeżyć. Prymitywizm przejawiał sie kultem dzikości i […]

Pokolenie twórców, które debiutowało na przełomie lat 40. i 50. XX wieku. Głosiło i realizowało hasła realizmu socjalistycznego. Pokolenie to około 1956 roku ustąpiło miejsca pokoleniu „Współczesności. Przedstawiciele: Andrzej Braun (1923-2008), Tadeusz Konwicki (1926-2015), Witold […]

Grupa młodych pisarzy (m. in. M. Bałucki i M. Rozwadowski)  przeciwstawiająca się literaturze i filozofii romantyzmu. Głosili program literatury piętnującej zło bliskie codziennemu życiu oraz podejmującej problematykę moralną i polityczną. Przedburzowcy działali w latach 1858-1862, […]

Grupa literacka prozaików. Zorganizowana z inicjatywy Heleny Boguszewskiej (1886-1978) i Jerzego  Kornackiego (1908-1981). Działała  w Warszawie i Lwowie, w latach 1933-1937. Jej przedstawiciele wysuwali hasła sztuki uspołecznionej. Opowiadali się za tzw. „prawdą społeczna”. Występowali we […]

W latach sześćdziesiątych równocześnie pojawiło się wielu wybitnych dzieł autorów iberoamerykańskich. Skierowało to powszechną uwagę na bogactwo reprezentowanej przez nich literatury i na jej różnorodność. Do najwybitniejszych twórców należą: Jorge Luis Borges (1899-1986) argentyński poeta […]

Koszmar I wojny światowej zachwiał kanonem norm moralnych, które miały swe miejsce także w sztuce i literaturze.  Literatura zaczęła się diametralnie zmieniać, ilustrując przełom w sposobie myślenia i obyczajów. W zasadzie, już w II połowie […]

Na początku lat pięćdziesiątych zjawiskiem głośnym staje się awangardowy “antyteatr”. Za którego prekursorów można uznać Alfreda Jarry (1873-1907), autora farsy “Król Ubu” i Guillaume Apollinaire, autora pierwszego “dramatu nadrealistycznego”, “Cycki Terezjasza”. Dramaturgiem, którego twórczość stanowi […]

Produkcja seryjna, dystrybucja, eksploatacja i reklama wytworów skierowanych do masowego odbiorcy. Odnosi się do dzieł łatwych w odbiorze, wykonanych wg określonych, powtarzalnych procedur. Przemysł ten narodził się wraz z rozwojem kultury masowej.

Miejsce (dom, pokój) przypisane konkretnej osobie. Bywa najczęściej odzwierciedleniem jej charakteru. Realiści w epoce pozytywizmu byli zdania, że stanowi ona podstawę do rozpoznania osobowości danego człowieka.

Kierunek w literaturze polskiej w pierwszych 30. latach XX wieku. Rozwijał się w Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim, stąd  oboczna nazwa klasycyzm warszawski. Stanowił w zasadzie kontynuację  założeń rodzimego klasycyzmu oświeceniowego, choć formalnie odwoływał się […]