Kłopotliwe części mowy
Wpisy
Czy tu - czy tam - czytam!
„Faust” Johanna Wolfganga Goethego
Wykorzystując legendę doktora Fausta , który zaprzedaje duszę diabłu w zamian za ziemską władzę i doczesne bogactwa, Goethe przedstawił swój program filozoficzny będący sumą doświadczeń i refleksji, które gromadził w trakcie swojego całego życia. Poemat […]
Epoki
Oświecenie według Immanuela Kanta
„Oświeceniem nazywamy wyjcie człowieka z niepełnoletności, w którą popadł z własnej winy. Niepełnoletność to niezdolność człowieka do posługiwania się swym własnym rozumem, bez obcego kierownictwa. Zawinioną jest ta niepełnoletność wtedy, kiedy przyczyną jej jest nie […]
Epoki
Świat w krzywym zwierciadle w utworach Ignacego Krasickiego
Elementy śmiechu, zabawy i karykatury pojawiają się w zasadzie we wszystkich utworach Krasickiego. W Satyrach służą głównie funkcji dydaktycznej, bowiem krytyka jest tu bowiem bezimienna i piętnowane są nie konkretne postaci (osoby) lecz ludzkie słabości, […]
Czy tu - czy tam - czytam!
„Antymonachomachia” Ignacego Krasickiego
W 1780 roku, w celu uspokojenia wzburzonych „Monachomachia” czytelników Krasicki napisał „Antymonachomachię”, poemat, w którym jakoby zaprzeczył wymowie utworu napisanego wcześniej. W istocie kolejne dzieło przedstawiające środowisko zakonne nie tylko nie unieważniło dawnej krytyki, ale […]
Czy tu - czy tam - czytam!
„Monachomachia, czyli wojna mnichów” Ignacego Krasickiego
„Monachomachia” to przykład poematu heroikomicznego. Miała w zamyśle funkcję dydaktyczną, choć nie ujawniona była ona bezpośrednio. Opublikowana została anonimowo w 1778 roku i została odebrana jednoznacznie – jako atak na duchowieństwo, zwłaszcza zakony. Wybuch prawdziwy […]
Epoki
Racjonalizm i empiryzm (poglądy filozoficzne oświecenia)
Oba te nurty, racjonalizm i empiryzm – opierały się na zaufaniu do rozumu i jego zdolności pojmowania i porządkowania świata. Zakładały, że do prawdy można dotrzeć na drodze intelektualnej refleksji i dedukcji, czyli wyciągania wniosków […]
Epoki
Klasycyzm jako styl dominujący w epoce oświecenia
Klasycyzm dominował w oświeceniu, według jego założeń, o wartości dzieła decydowała zgodność z zasadami estetycznymi, mającymi źródlo we wzorcach antycznych. Kanon klasycystyczny wymagał: naśladowania rzeczywistości (antyczna zasada mimesis), prawdopodobieństwa (zastosowanie racjonalnego porządku), stosowności (antyczna zasada […]
Epoki
Czasy stanisławowskie
W XVIII wieku Polska przeżywała poważny kryzys polityczny, ograniczona była jej suwerenność, bowiem na większość decyzji wpływali władcy innych państw, szczególnie rosyjscy carowie. Nadużywano prawa liberum veto, co niweczyło wprowadzenie wszelkich zmian i prowadziło do […]
Epoki
Deizm i ateizm
W oświeceniu propagowana filozofia wyższości rozumu i zmysłów zaowocowała odrzucaniem jakichkolwiek form tłumaczenia świata, jeśli niezgodne były własne z rozumem. Popularne stały się wówczas dwie postawy: deizm (łac. deus, Bóg), który nie negował istnienia Boga, […]