Epoki

W 1542 r. utworzono Świętą Inkwizycję Rzymską. Jednym z jej zadań było przeciwdziałanie rozpowszechnianiu pism podważających nauczanie Kościoła. W 1555 r. na papieża wybrano Generalnego Inkwizytora, Giovanniego Pietro Caraffę (Paweł IV). Polecił on sporządzić wykaz […]

Pogląd uznający jednostkę  i jej prawa za ważniejsze od zbiorowości i jej uprawnień do decydowania o postępowaniu pojedynczych ludzi. Prawa jednostki postrzega jako istotniejsze od racji społecznych. Postawa uznająca jedynie własne przekonania i poglądy i  […]

Początek XX wieku to istotne zmiany w poezji Młodej Polski. Pojawiają się nowe tendencje artystyczne i filozoficzne, odsuwające popularny dotąd dekadentyzm. Twórczość literacka podejmuje temat ludzkiej siły i wielkości, ujawnia również tęsknotę za aktywnością i […]

Wpływy wywierane przez filozofów na innych twórców kultury. Mają charakter świadomego lub nieświadomego oddziaływania. Niera mają postać artystycznej reinterpretacji.

Twórcy romantyzmu:  kontynuowali oświeceniowe tendencje sentymentalizmu, propagowali powrót do natury, kreowali bohaterów o czułym sercu, zwracali się ku obszarom metafizycznym i irracjonalnym. Szczególnego znaczenia nabierała wyobraźnia, dzięki której  bardziej wyraziste stawały się przedstawiane motywy: tajemniczych […]

Twórczy Młodej Polski starali się skierować uwagę swoich czytelników w kierunku języka jako nowoczesnego narzędzia komunikacji i tworzywa literackiego. Zaczęli eksperymenty z językiem ogólnym i gwarami, początkując wzmożone zainteresowanie tym tworzywem. Odkrycia językowe tego okresu […]

Za instytucje literackie uważa się różnego rodzaju organizacje kulturalne, zrzeszenia zawodowe twórców, instytuty naukowe oraz wydawnictwa. Pełnią one rozmaite funkcje, począwszy od propagowania danej twórczości, mecenatu, tworzenia płaszczyzny spotkań, ochrony kultury narodowej, obrony dóbr twórców. […]

Zjawisko w kulturze,literaturze, obszar relacji dzieła z innymi dziełami. Tworzy niejako sieć odniesień, które znajdują się w tekście, tekst w tekście. Metatekst oraz powiązania kulturowe, które decydują. że tekst staje się dialogiczny i dyskursywny. Zmienia […]

Intertekstualność to definicja wprowadzona przez francuską badaczkę bułgarskiego pochodzenia, Julię Kristevę. Zjawisko polegające na świadomym nawiązywaniu jednego tekstu do innych tekstów kultury. Odnosi się do szeroko rozumianego zjawiska powiązań międzytekstowych, w tym: cytatu, aluzji literackiej, […]

Przyglądanie się z łaciny. Kierunek w teorii poznania. Jego twórcą był H. Bergson, który głosił pogląd, że prawdziwe poznanie rzeczywistości dokonuje się nie za sprawą intelektu lecz intuicji rozumianej jako instynkt. Twierdził, że jest to […]