Epoki

Okres w historii kultury i literatury od końca XVII w. (w Polsce od połowy XVIII w.) do początków wieku XIX. Termin jako nazwa epoki został upowszechniony przez Immanuela Kanta, którego krytycyzm teoriopoznawczy (poznajemy rzeczy tylko […]

Z łaciny oznacza wprowadzający pokój. Trend, postawa propagująca pokój. Jednocześnie potępia wojnę i wszelkie zbrojne działania bez względu na ich przyczyny. Przyświeca tej tendencji idea świata wolnego od przemocy. Funkcjonuje już od starożytności w wielu […]

Mimo upływu lat doświadczenia wojenne okresu 1939-1945 są obecne w pamięci zbiorowej. Twórcy wciąż powracają do tematyki II wojny światowej, choć oczywiście zmienia się perspektywa spojrzenia. Rozważane są problemy, o których nie można było wcześniej […]

Panteizm, prąd filozoficzny utożsamiający Boga z naturą, w myśl jego twierdzeń Bóg istnieje w swiecie wewnętrznie, czyli jedynie w postaci praw i wytworów przyrody, a doskonałość i potęga natury, są jednocześnie potęga i doskonałością Boga.

Prąd poetycki w literaturze francuskiej II połowy XIX wieku. Pojawił się tuż po romantyzmie, a poprzedził symbolizm. Wielu francuskich symbolistów przeszło przez parnasistowską szkołę i w jakiejś mierze głosiło postulat poetyckiej harmonii i ładu. W […]

Pojęcie wywodzi się języka greckiego, gdzie period oznacza okres. Jest to nazwa umowna dla procesu historycznoliterackiego (synonimiczna). Chronologicznie przedstawia kolejne epoki literackie. Uwzględnia ich podział według różnych kryteriów. Analizuje wydarzenia według rozmaitych aspektów i kategorii. […]

Czynność historycznoliteracka polegająca na podziale literatury na epoki i okresy literackie. Zależy to od przyjętych konkretnych kryteriów. Periodyzacja odnosi się także do samych okresów literackich, w których wyodrębniane są różne fazy. Na ogół towarzyszą jej […]

Twórcą filozofii personalistycznej był Emmanuel Mounier. Charakterystyczne jej cechy to:: znaczenie osoby, akcent położony na zdolność jednostki do przekraczania granic własnych potrzeb na rzecz innych osób, współdziałanie z innymi. Filozofia ta odrzucała marksistowską koncepcję walki […]

Petrarkizm, pojęcie  stworzone od nazwiska wielkiego humanisty renesansu, Francesco Petrarki, a oznacza  model poezji miłosnej, który stał się niezwykle popularny w całej Europie. Rozwinął się w XV i XVII wieku, ale jego ślady mozna odnaleźć […]

Pieśń o polskiej ziemi… (Z dziejów symboliki ziemi w literaturze polskiej XIX wieku) Honorowy przewodniczący KRASP, a do niedawna rektor UJ prof. Franciszek Ziejka wygłosił w tym roku wykład inauguracyjny „Pieśń o polskiej ziemi”… To […]