Wpisy

Dramat romantyczny – powstał w okresie romantyzmu w opozycji do dramatu antycznego. Twórcy tego typu dramatu mieszali elementy komizm z tragizmem, elementy epickie z lirycznymi, wątki realistyczne przeplatali z fantastycznymi. Najważniejszą zasadą kompozycyjna dramatu romantycznego […]

Dramat – jeden z 3 rodzajów literackich, obejmuje utwory przeznaczone do prezentacji na scenie. Charakterystyczne jego cechy to wyraziście zarysowana akcja, podział na akty i sceny, przewaga dialogu jako formy podawczej, rzadsze pojawianie się monologu. […]

Misterium – średniowieczny gatunek dramatyczny o treści biblijnej, szczególnie pasyjnej, widowiska jasełkowe, szopki. Porusza głownie tematykę staro- i nowotestamentową. W XII – XIII wieku stały się autonomicznym widowiskiem cyklicznym, trwającym nieraz kilka dni. Odbywały się […]

Komedia – gatunek dramatyczny, z szybką pogodną  akcją i szczęśliwym zakończeniem. Przedstawia sytuacje i ludzkie charaktery zabawnie wyjaskrawione. Wyrosła w Grecji  w V wieku p.n.e. z obrzędów dionizyjskich, komedie greckie charakteryzowała satyra, aluzje do ludzi […]

Wątki tragiczne obecne są niemal w każdej dziedzinie sztuki- od malarstwa poprzez muzyke do literatury. Samo pojęcie tragedia to jeden literackich. Tragedia – jeden z dwóch podstawowych gatunków dramatu, obejmuje utwory  o charakterze poważnym, wzniosłym, […]

Powieść – obszerny utwór prozaiczny, o charakterze narracyjnym z partiami dialogowymi, o swobodnej kompozycji, z bogatym materiałem zdarzeniowym. Nośnikiem treści jest fabuła, często wielowątkowa, z wieloma bohaterami, epizodami. Jest to gatunek niezmiernie zróżnicowany, występuje kilka […]

Opowiadanie –  jedna z podstawowych form narracji, istotne wyznaczniki opowiadania to: utwór niewielkich rozmiarów, swobodna kompozycja, wyraźne zakończenie, następstwo czasowe zdarzeń *chronologia, kolejność), wskazanie zależności między przedstawianymi zdarzeniami (związki przyczynowo-skutkowe), wykorzystanie czasu przeszłego, pozwalające na […]

Krótki utwór beletrystyczny pisany prozą, którego najważniejsze cechy to: jednowątkowa akcja, zwięzła kompozycja (zawiązanie akcji, punkt kulminacyjny, puenta (morał), klarowne, jednoznaczne zakończenie, najczęściej brak opisów i komentarzy. Inne formy zbliżone do noweli to obrazek, opowieść czy […]

Przypowieść – parabola, krótki utwór narracyjny, alegoryczny i dydaktyczny, bohaterowie i zdarzenia są nośnikami postaw życiowych, uniwersalnych prawd moralnych, filozoficznych, religijnych. Przedstawione postaci nie są znaczące jako indywidualne jednostki, służą jako przykłady postaw i zdarzeń […]

Humoreska- krótkie wesołe opowiadanie o prostej fabule, której komizm wzmacniają różne zabiegi stylistyczno-językowe, zabawne sytuacje, karykaturalnie przedstawiane postaci, zastosowanie kontrastu czy parodii. Współczesna humoreska akcentuje groteskę i absurd.