Wpisy

Grupa fonemów (samogłosek lub spółgłosek) wymieniających się w sposób regularny w tym samym miejscu tego samego morfemu. Przykłady: miara – mierzyć, ręka – ręczny – ręce.

Alternacja to inaczej oboczność. Pochodzi od łac. alternatio = wymiana, wymienność. Dotyczy powtarzającej sie seryjnie wymianie głosek różnych fonetycznie lub pokrewnych etymologicznie. Wymiana ta pojawia się w morfemach i tematach fleksyjnych wyrazów. Przykłady: wieziesz – […]

Fragment wypowiedzi obdarzonej znaczeniem i brzmieniem. Jednostka mowy składająca się z jednej lub kilku sylab, należących do jednego lub kilku wyrazów, ale zawsze o jednym głównym akcencie. Zestrojem akcentowym może więc być tylko jeden wyraz, […]

Typ akcentu, który pod względem fonetycznym pada zawsze na określoną sylabę wyrazu. W aspekcie morfologicznym towarzyszy określonej cząstce morfologicznej tego wyrazu. W języku polskim akcent jest staly pod względem fonetycznym, ale ruchomy pod względem morfologicznym.

Akcent zmieniający swe miejsce w zależności od wyrazu lub formy. Akcent może być ruchomy funkcjonalnie lub mechanicznie. Akcent ruchomy funkcjonalnie występuje w języku rosyjskim (np. ruki = ręki w dopełniaczu l. poj., jest też forma […]

Nieco słabszy akcent padający na pierwszą sylabę wyrazu, który w języku polskim, obok akcentu głównego mają wyrazy składające się z więcej niż trzech sylab. Przykłady: wielowyrazowy, odpowiedzialność. Wyrazy wielosylabowe mogą mieć więcej akcentów pobocznych niż […]

Akcent padający na przedostatnią sylabę. Pochodzi od gr. paroksytonos= wyraz z akcentem na przedostatniej zgłosce. Występuje w języku polskim.