Wpisy

Opowiadanie –  jedna z podstawowych form narracji, istotne wyznaczniki opowiadania to: utwór niewielkich rozmiarów, swobodna kompozycja, wyraźne zakończenie, następstwo czasowe zdarzeń *chronologia, kolejność), wskazanie zależności między przedstawianymi zdarzeniami (związki przyczynowo-skutkowe), wykorzystanie czasu przeszłego, pozwalające na […]

Krótki utwór beletrystyczny pisany prozą, którego najważniejsze cechy to: jednowątkowa akcja, zwięzła kompozycja (zawiązanie akcji, punkt kulminacyjny, puenta (morał), klarowne, jednoznaczne zakończenie, najczęściej brak opisów i komentarzy. Inne formy zbliżone do noweli to obrazek, opowieść czy […]

Przypowieść – parabola, krótki utwór narracyjny, alegoryczny i dydaktyczny, bohaterowie i zdarzenia są nośnikami postaw życiowych, uniwersalnych prawd moralnych, filozoficznych, religijnych. Przedstawione postaci nie są znaczące jako indywidualne jednostki, służą jako przykłady postaw i zdarzeń […]

Humoreska- krótkie wesołe opowiadanie o prostej fabule, której komizm wzmacniają różne zabiegi stylistyczno-językowe, zabawne sytuacje, karykaturalnie przedstawiane postaci, zastosowanie kontrastu czy parodii. Współczesna humoreska akcentuje groteskę i absurd.

Anegdota – krótkie opowiadanie, przedstawiające charakterystyczne zdarzenie lub sytuację, wiążącą się często z konkretną osobistością historyczną. Najczęściej łączyła funkcję dydaktyczną z elementami humorystycznymi. Utwór zamknięty najczęściej puentą słowną lub fabularną, której celem jest wywołanie zaskakującego […]

Słowo ma korzenie łacińskie = czytać = legere. Legenda – (podanie) opowieść z życia bohaterów, nieraz świętych i męczenników (oparta na motywach chrześcijańskich, ewangelicznych), bez potwierdzenia historycznego, oparta na podaniach ludowych, określana również jako opowieść […]

Gatunek literacki – pojęcie podległe rodzajowi literackiemu, obejmuje utwory literackie o powtarzalnej strukturze, do każdego z rodzajów (liryka, epika, dramat) przypisane sa gatunki.

Gawęda – utwór epicki, prozaiczny lub wierszowany, będący opowiadaniem świadka lub uczestnika danego wydarzenia, stylizowany na swobodną, luźną wypowiedź, zawiera dygresje, a także epizody. Struktura gawędowa opiera się na konstrukcji narratora- naiwnego, uwarunkowanego środowiskowo, pozornie […]

Baśń – to jeden z głównych gatunków epiki ludowej, o rozbudowanej fabule, nasyconej cudownością, pisany prozą, o charakterze pouczającym, gdzie dobro zwycięża i jest nagradzane, zło zaś ukarane. Wywodzi się z bajki magicznej. Zawiera elementy […]